DESCRIPTION
CRILLAERT (CRIELLAERT, CRILLAARTS, CRILLAARD, KRIELLAERT)
Woudrichem
Land van Altena
Pays-Bas
Armoiries :
« D’argent à trois fasces de sable, au chef d’argent chargé d’un lion issuant de gueules, armé et lampassé de même. »
Sources héraldiques :
- En néerlandais, d’après les sources généalogiques : « Het Criellaert Wapen voert in zilver zwarte dwarsbalken en, in een zilveren schildhoofd, een uitkomende getongde en genagelde leeuw. »
****
Famille CRILLAERT (CRIELLAERT, CRILLAARTS, CRILLAARD, KRIELLAERT)
- La famille CRIELLAERT (orthographiée de manière variable : CRIELLAERTs, CRILLAARTS, CRILLAARD, voire KRIELLAERT) est une ancienne famille de régents (regeringsfamilie) originaire de Woudrichem, aux Pays-Bas.
Elle est attestée dès le XVIe siècle grâce aux registres paroissiaux (kerk-registers) de la ville, où ses membres apparaissent déjà parmi les notables locaux.
Les documents fournis, extraits d’une généalogie détaillée néerlandaise, en retracent l’histoire sur plusieurs siècles, de la fin du Moyen Âge jusqu’au XIXe siècle, avec des branches qui s’étendent ensuite à Rotterdam, Middelburg et d’autres villes.
Origines et premiers siècles (XVIe–XVIIe siècles)
Le berceau de la famille est Woudrichem, petite ville stratégique du Land van Altena.
Le premier ancêtre documenté avec certitude est Steven CRIELLAERT (seconde moitié du XVIe siècle), dont l’épouse n’est pas pleinement identifiée dans les archives.
Il est le père de deux fils qui fondent les principales lignées :
- Adriaan CRIELLAERT (II), né à Woudrichem au début du XVIIe siècle, marié à Mayke Claesdochter. Leurs descendants restent longtemps ancrés à Woudrichem.
- Steven CRIELLAERT (II bis), qui suit une branche parallèle.
La famille se distingue déjà par des professions libérales et administratives : avocats (advocaat), étudiants en droit à l’université de Leyde et officiers locaux. Deux exemples précoces illustrent cette tradition universitaire :
- Godefridus Crillarts, né en 1611 à Zevenbergen, inscrit à 19 ans à la faculté de droit de Leyde en 1630.
- Bartholomeus Crillarts, né en 1630 à Geertruidenberg, inscrit à 20 ans à la même université la même année.
Les registres de baptêmes, mariages et sépultures de Woudrichem permettent de suivre de près les générations successives (III, IV, V, etc.), avec de nombreux prénoms récurrents : Steven, Adriaan, Willem, Johannes, Cornelis, Elisabeth, Johanna, Cornelia, etc. Les alliances se font fréquemment avec d’autres familles locales (van Houweningen, Dyanant, van der Aa, Pellikan, etc.). Plusieurs membres exercent des fonctions de régents, bourgmestres ou officiers municipaux.
Extension et branches ultérieures (XVIIIe–XIXe siècles)
À partir du XVIIIe siècle, la famille s’urbanise et se déplace vers Rotterdam, où plusieurs branches s’établissent durablement. Les documents détaillent avec précision les lignées jusqu’aux années 1860-1880 :
- Cornelis CRIELLAERT (né en 1820 à Rotterdam, décédé en 1888) épouse Wilhelmina Arnoldina Madry ; leurs enfants (Sirach Bartholomeus, Catharine Elisabeth, Johanna Charlotta, etc.) naissent à Rotterdam.
- Sirach Bartholomeus CRIELLAERT (né en 1790, décédé en 1870) et son épouse Johanna Charlotta Fenema.
Des liens matrimoniaux avec les familles van der Aa, Suermondt (Middelburg), Tavingh Suermondt, Wijnands, etc.
Des professions variées : hommes de loi, fonctionnaires (ex. betaalmeester à Middelburg en 1858), négociants.
Des mentions de décès prématurés, d’enfants morts en bas âge et de veuvages sont courantes, reflétant la mortalité de l’époque. La famille conserve néanmoins une certaine notoriété locale et des alliances avec d’autres lignées patriciennes ou bourgeoises des Provinces-Unies.
Caractéristiques générales
Statut social : Famille de régents provinciaux, puis de bourgeoisie urbaine éclairée, typique des élites néerlandaises de l’Ancien Régime et du XIXe siècle.
Implantation : Principalement Woudrichem (XVIe–XVIIe siècles), puis Rotterdam (XVIIIe–XIXe siècles), avec des ramifications à Zevenbergen, Geertruidenberg, Leyde, Middelburg et ailleurs.
Sources : Les extraits fournis proviennent manifestement d’un ouvrage généalogique néerlandais (probablement du type Nederland’s Patriciaat ou d’une monographie locale comme celles d’A.J. Stasse sur les familles de Woudrichem). Ils s’appuient sur les registres paroissiaux, actes notariés et archives familiales.
Cette notice est établie exclusivement à partir des documents iconographiques fournis.
Elle offre un aperçu historique cohérent de cette lignée ancienne, dont la généalogie détaillée (prénoms, dates précises de baptême/mariage/décès, conjoints et enfants) occupe de nombreuses pages dans les sources originales.
© Droits d'auteur : Lionel Sandoz, dessin des armoiries et texte, 2026.
**********
CRILLAERT (CRIELLAERT, CRILLAARTS, CRILLAARD, KRIELLAERT)
Woudrichem
Land van Altena
Nederland
Wapen :
« In zilver drie zwarte dwarsbalken, een zilveren schildhoofd beladen met een uitkomende rode leeuw, genageld en getongd van hetzelfde. »
Heraldische bronnen :
- In het Nederlands, volgens genealogische bronnen: « Het Criellaert Wapen voert in zilver zwarte dwarsbalken en, in een zilveren schildhoofd, een uitkomende getongde en genagelde leeuw. »
****
Familie CRILLAERT (CRIELLAERT, CRILLAARTS, CRILLAARD, KRIELLAERT)
- De familie CRIELLAERT (met wisselende spellingen: CRIELLAERTs, CRILLAARTS, CRILLAARD, soms KRIELLAERT) is een oude regentenfamilie afkomstig uit Woudrichem in Nederland.
Zij is reeds vanaf de 16de eeuw gedocumenteerd in de kerkregisters van de stad, waar haar leden al tot de plaatselijke notabelen behoorden.
De aangeleverde documenten, afkomstig uit een gedetailleerde Nederlandse genealogie, volgen de geschiedenis van de familie over meerdere eeuwen, van het einde van de Middeleeuwen tot in de 19de eeuw, met takken die zich later uitbreidden naar Rotterdam, Middelburg en andere steden.
Oorsprong en eerste eeuwen (16de–17de eeuw)
De wieg van de familie is Woudrichem, een strategisch stadje in het Land van Altena.
De eerste met zekerheid gedocumenteerde voorouder is Steven CRIELLAERT (tweede helft 16de eeuw), van wie de echtgenote niet volledig in de archieven is geïdentificeerd.
Hij is de vader van twee zonen die de belangrijkste lijnen stichtten:
- Adriaan CRIELLAERT (II), geboren in Woudrichem begin 17de eeuw, gehuwd met Mayke Claesdochter. Hun nakomelingen bleven lang in Woudrichem gevestigd.
- Steven CRIELLAERT (II bis), die een parallelle tak voortzette.
De familie onderscheidde zich al vroeg door vrije beroepen en bestuurlijke functies: advocaten, studenten rechten aan de Universiteit Leiden en lokale ambtenaren.
Twee vroege voorbeelden illustreren deze universitaire traditie:
- Godefridus Crillarts, geboren in 1611 te Zevenbergen, ingeschreven op 19-jarige leeftijd in 1630 aan de rechtenfaculteit van Leiden.
- Bartholomeus Crillarts, geboren in 1630 te Geertruidenberg, ingeschreven op 20-jarige leeftijd hetzelfde jaar aan dezelfde universiteit.
De doop-, trouw- en begraafregisters van Woudrichem maken het mogelijk de opeenvolgende generaties (III, IV, V, enz.) nauwgezet te volgen. Veel voorkomende voornamen zijn Steven, Adriaan, Willem, Johannes, Cornelis, Elisabeth, Johanna, Cornelia, enz. Huwelijken vonden vaak plaats met andere lokale families (van Houweningen, Dyanant, van der Aa, Pellikan, enz.). Verschillende leden bekleedden functies als regent, burgemeester of stedelijk ambtenaar.
Uitbreiding en latere takken (18de–19de eeuw)
Vanaf de 18de eeuw verstedelijkte de familie en vestigden meerdere takken zich in Rotterdam. De documenten volgen de lijnen gedetailleerd tot in de jaren 1860-1880:
- Cornelis CRIELLAERT (geboren 1820 te Rotterdam, overleden 1888) huwde Wilhelmina Arnoldina Madry; hun kinderen (Sirach Bartholomeus, Catharine Elisabeth, Johanna Charlotta, enz.) werden in Rotterdam geboren.
- Sirach Bartholomeus CRIELLAERT (geboren 1790, overleden 1870) en zijn echtgenote Johanna Charlotta Fenema.
Huwelijksverbintenissen met de families van der Aa, Suermondt (Middelburg), Tavingh Suermondt, Wijnands, enz.
Verschillende beroepen: juristen, ambtenaren (o.a. betaalmeester te Middelburg in 1858), kooplieden.
Er zijn veel vermeldingen van vroegtijdige sterfgevallen, kinderen die jong stierven en weduwschappen, kenmerkend voor de mortaliteit in die periode. Desondanks behield de familie een zekere lokale notoriëteit en sloot zij allianties met andere patricische of burgerlijke geslachten van de Republiek der Verenigde Nederlanden.
Algemene kenmerken
Maatschappelijke status: Een familie van provinciale regenten, later van verlichte stedelijke burgerij, typisch voor de Nederlandse elites van het Ancien Régime en de 19de eeuw.
Vestigingsplaatsen: Hoofdzakelijk Woudrichem (16de–17de eeuw), daarna Rotterdam (18de–19de eeuw), met vertakkingen naar Zevenbergen, Geertruidenberg, Leiden, Middelburg en elders.
Bronnen: De aangeleverde uittreksels komen duidelijk uit een Nederlands genealogisch werk (waarschijnlijk van het type Nederland’s Patriciaat of een lokale monografie zoals die van A.J. Stasse over de families van Woudrichem). Zij steunen op kerkregisters, notariële akten en familiepapieren.
Deze beschrijving is uitsluitend opgesteld op basis van de aangeleverde iconografische documenten.
Zij biedt een samenhangend historisch overzicht van deze oude lijn, waarvan de gedetailleerde genealogie (voornamen, precieze data van doop/huwelijk/overlijden, echtgenoten en kinderen) vele pagina’s beslaat in de originele bronnen.
© Copyright: Lionel Sandoz, tekening van het wapen en tekst, 2026.
************************
SHARE ON SOCIAL NETWORKS
OPINIONS
There are no notes at this time. Be the first to rate!
GIVE A NOTE